Lúng túng “phổ cập” hóa đơn điện tử

Tuy nhiên, thực tế quá trình nhân rộng phương thức thanh toán này còn nhiều vướng mắc tại các DN, nhất là khi Nghị định số 119/2018/NĐ-CP của Chính phủ về HĐĐT khi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ có hiệu lực từ ngày 1-11-2018.

Kế toán Công ty CP sản xuất và thương mại quốc tế Thái Lan, khu Đồng Xép, Hoàn Sơn (Tiên Du) đang tìm hiểu về cách thức triển khai hóa đơn điện tử theo quy định mới.

Nghị định 119/2018/NĐ-CP ra đời nhằm thay thế Nghị định 51/2010/NĐ-CP. Một số điểm mới nổi bật của Nghị định này là các hộ kinh doanh có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải sử dụng HĐĐT có mã xác thực; Nhiều DN được xuất HĐĐT không có mã xác thực của cơ quan Thuế; Bắt buộc hủy hóa đơn giấy còn tồn khi sử dụng HĐĐT có mã của cơ quan Thuế; HĐĐT được phép chuyển đổi thành chứng từ giấy; 5 nhóm đối tượng được hưởng miễn phí HĐĐT có mã xác thực… Cũng theo quy định, việc tổ chức thực hiện HĐĐT, HĐĐT có mã của cơ quan thuế thực hiện xong đối với các DN, tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ, cá nhân kinh doanh chậm nhất là ngày 1-11-2020. Các DN được tiếp tục sử dụng hóa đơn đặt in, hóa đơn tự in, hóa đơn đã mua đến hết ngày 31-10-2020 nếu DN, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh đã thông báo phát hành hóa đơn đặt in, hóa đơn tự in, hoặc đã mua hóa đơn của cơ quan thuế để sử dụng trước ngày 1-11-2018.

Theo ông Vũ Xuân Quyết, Trưởng phòng Tin học, Cục Thuế tỉnh, thời gian trước, Bắc Ninh là một trong những đơn vị đầu tiên của cả nước thực hiện thí điểm HĐĐT, tới nay có hơn 1.300 DN trên địa bàn sử dụng loại hình này. Đánh giá cho thấy, so với hóa đơn tự in, HĐĐT mang lại cho DN, khách hàng và cơ quan thuế những lợi ích lớn, nhất là đối với các DN có quy mô phát hành thường xuyên và với số lượng lớn chứng từ, hóa đơn như viễn thông, điện, nước, xăng dầu, ngân hàng,… Việc sử dụng HĐĐT giúp DN đơn giản hóa việc phát hành, quản lý hóa đơn, thuận tiện lưu trữ hóa đơn, giảm chi phí in ấn và không lo bị giả mạo. 

Tuy nhiên, chính vì áp dụng thí điểm nên các DN vẫn đang thực hiện theo Thông tư 32/2011/TT-BTC hướng dẫn thực hiện Nghị định 51/2010/NĐ-CP, trong khi Nghị định mới ban hành có nhiều điểm mới, dẫn tới phát sinh vướng mắc. Chưa kể, các cơ quan quản lý, DN phải bắt tay vào gấp rút thực hiện các nội dung của Nghị định 119/2018/NĐ-CP khi vẫn chưa có thông tư hướng dẫn cụ thể. Đại diện Công ty CP sản xuất và thương mại quốc tế Thái Lan, khu Đồng Xép, Hoàn Sơn, Tiên Du chia sẻ: “Công ty chúng tôi kinh doanh chủ yếu mặt hàng xăng dầu và dự định mở rộng thêm các dịch vụ bán lẻ, siêu thị… sử dụng rất nhiều hóa đơn nên đang tiến hành triển khai ứng dụng HĐĐT. Sau khi tìm hiểu và đặt hàng các đơn vị cung cấp phần mềm thì lại có quy định mới nên phải DN tạm dừng vận hành HĐĐT để chờ hướng dẫn”.

Ngoài ra, một số DN thắc mắc, HĐĐT được chuyển đổi thành chứng từ giấy thì chỉ có giá trị lưu giữ để ghi sổ, theo dõi, không có hiệu lực để giao dịch, thanh toán, trừ trường hợp hóa đơn được khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế theo quy định. Trong khi hạ tầng cơ sở dữ liệu vẫn chưa có kết nối đồng bộ giữa các cơ quan liên quan, dẫn đến xảy ra tình huống đối với một số DN khi vận chuyển hàng hóa trên đường, nếu cơ quan chức năng vẫn yêu cầu phải xuất trình hóa đơn giấy thì sẽ phiền hà và gây khó cho DN. Hoặc các DN không phải là đơn vị cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử, dịch vụ khai thuế qua mạng có được tự xây dựng phần mềm hóa đơn diện tử để sử dụng cho toàn hệ thống hay không?...

Cục Thuế Bắc Ninh đang khẩn trương tổng hợp các vướng mắc của DN về quy định tại Nghị định 119 để gửi văn bản kiến nghị tới Tổng Cục thuế, Bộ Tài chính, từ đó có căn cứ gửi văn bản, thông báo hướng dẫn thực hiện chi tiết tới các DN và tập huấn các nội dung cho các cán bộ Thuế. Tuy nhiên, trước đó, theo ông Vũ Xuân Quyết, DN hiện đang áp dụng HĐĐT cần nghiên cứu kỹ các nội dung Nghị định, đề nghị đơn vị cung cấp phần mềm chỉnh sửa cho phù hợp với yêu cầu, nhằm tránh rủi ro và vi phạm về hóa đơn. Các DN nhỏ và vừa cần chủ động chuẩn bị về mặt cơ sở hạ tầng thông tin, giải pháp phần mềm để đáp ứng các nội dung khi áp dụng HĐĐT.